Trong các hệ thống điều hòa trung tâm, cấp gas lạnh và dẫn môi chất, ống đồng Hailiang thường được lựa chọn nhờ tính ổn định và độ đồng đều vật liệu. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều công trình vẫn gặp sự cố rò rỉ, giảm hiệu suất hoặc nứt mối hàn – không phải vì thương hiệu, mà do hiểu sai cơ chế làm việc của ống đồng trong điều kiện nhiệt – áp – rung động.
Bản chất cơ học của ống đồng Hailiang
Ống đồng Hailiang được sản xuất từ đồng tinh luyện độ tinh khiết cao, có cấu trúc hạt đồng đều, giúp:
Chịu áp lực môi chất lạnh ổn định
Dẫn nhiệt tốt, giảm tổn hao năng lượng
Ít giòn hóa trong chu kỳ nóng – lạnh lặp lại
Tuy nhiên, đồng là vật liệu nhạy cảm với ứng suất nhiệt và biến dạng dẻo. Nếu thiết kế hoặc thi công không đúng, ưu điểm vật liệu sẽ nhanh chóng bị triệt tiêu.
Áp lực – nhiệt độ: yếu tố quyết định tuổi thọ ống đồng
Trong hệ thống lạnh, ống đồng không chỉ chịu áp suất tĩnh mà còn chịu:
Áp suất xung do máy nén
Dao động nhiệt liên tục (co giãn – hồi phục)
Rung động truyền từ thiết bị
Sai lầm thường gặp là chọn độ dày ống không phù hợp áp suất làm việc, đặc biệt ở các đoạn gần máy nén. Với ống đồng Hailiang, việc chọn đúng tiêu chuẩn độ dày (theo môi chất và công suất hệ) là yếu tố bắt buộc, không thể “ước lượng theo kinh nghiệm”.
Những lỗi thi công làm giảm giá trị ống đồng Hailiang
Thứ nhất, uốn ống sai bán kính.
Ống đồng dù dẻo nhưng vẫn có giới hạn uốn. Uốn gấp hoặc dùng lực không đều sẽ làm mỏng cục bộ thành ống, tạo điểm yếu chịu áp.
Thứ hai, hàn không kiểm soát nhiệt.
Nhiệt hàn quá cao làm thay đổi cấu trúc kim loại vùng mối nối, dẫn đến giòn hóa. Đây là nguyên nhân phổ biến gây nứt sau một thời gian vận hành.
Thứ ba, cố định ống không đúng kỹ thuật.
Ống đồng Hailiang cần được treo, đỡ và bù giãn nở đúng cách. Việc kẹp cứng hoặc bỏ qua khớp giãn nở khiến ứng suất tích tụ tại mối nối.
Vì sao cùng là ống đồng nhưng chất lượng vận hành khác nhau?
Không phải mọi tuyến dùng ống đồng đều cho kết quả giống nhau. Sự khác biệt nằm ở:
Nguồn gốc và độ ổn định vật liệu
Tiêu chuẩn thiết kế hệ thống
Tay nghề và kỷ luật thi công
Ống đồng Hailiang chỉ phát huy đúng giá trị khi được đặt trong một hệ thống được thiết kế và lắp đặt chuẩn mực.
Kết luận từ góc nhìn kỹ thuật
Ống đồng Hailiang không phải là “bảo chứng tuyệt đối” nếu bị dùng sai điều kiện. Đây là vật liệu đòi hỏi hiểu biết đúng về cơ học vật liệu, nhiệt độ và áp suất làm việc. Trong hệ thống cơ điện, vật liệu tốt chỉ là điểm khởi đầu – tiêu chuẩn và thi công mới quyết định tuổi thọ thực sự.